vrijdag 13 december 2013

Wierook en Pepermunt


Tijdens de officiële start van www.Mijnkerk.nl sprak ik Janneke Nijboer en Eric van den Berg over hun nog uit te komen boek: 'Wierook en Pepermunt'. Nadat ik op Twitter meldde, dat ik het boek nagenoeg uit had gelezen, reageerde Eric met:



Wierook en Pepermunt
Een boek van een Katholiek uit Gorkum die liever in Brabant was geboren, maar nu in Dan Haag woont en van een Gereformeerd meisje, dat verder keek dan haar neus lang is en met heel haar hart voor de totstandkoming van de Protestantse Kerk in Nederland stemde. Het is een heel subjectief boek geworden. Persoonlijke verhalen over hoe kerkelijke zaken beleeft worden en hoe naar de ander gekeken wordt. Al met al zijn al de hoofdstukken met een bril opgeschreven.
Zelf heb ik het boek ook met een bril op gelezen. De bril is van een protestant, die geen voorstander was van de vorming van de PKN en vragen voelt op komen, wanneer gezegd wordt, dat dit een belijdende kerk is. Daarbij een protestant die behoorlijk Calvinistisch is en niet zoveel op heeft met wierook en beelden, die de preek wel belangrijk vindt en theologische bezwaren kent richting de Rooms Katholieke Kerk.

Mijn ervaring met 'Wierook en Pepermunt' is dan ook divers. 

Janneke, die als eerste insteekt, staat dichtbij. Ook protestant. In wat zij beschrijft over de huisgodsdienst en de kerk is veel herkenning. Ook bij ons thuis waren er de vaste momenten van gebed voor en na het eten en van het lezen uit de (kinder)Bijbel. Als kind telde ik evenals Janneke de lampen in de kerk. Verder bestudeerde ik het liederenbord door onder andere te kijken welk cijfer het vaakst voorkwam en welk cijfer niet op het bord stond. Mijn ervaring van catechisatie is net als haar, dat ik er niet veel meer van weet. Daarbij is Psalm 23 ook voor mij verbonden met een grootouder. Mijn opa noemde vaak het vierde vers - Uw stok en Uw staf, die vertroosten mij.
 Maar zij die dichtbij staat, zorgt ook voor verwijdering. De openheid die zij heeft naar de Rooms Katholieke kerk en andere godsdiensten heb ik nooit gekend. Met liturgische kleuren en kleding heb ik niets. De paaskaars, als teken van het licht van Christus, hoeft er voor mij niet in de kerk te staan en te branden. Als de Bijbel opengaat, dan schijnt Gods licht. Precies zoals psalm 119:105 dit verwoordt: Uw Woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad.
De hoofdstukken lezend, die Janneke geschreven heeft, hebben dus gezorgd voor een heen en weer gaande beweging. Herkenning en verwijdering. Verbonden met en los van elkaar. 

Wat is dan mijn gevoel en ervaring bij het lezen van de hoofdstukken die door Eric zijn geschreven? In ieder geval was mijn houding er één van een grotere afstand. Niet los. Want ik wil een ieder die in Jezus Christus gelooft, zien als broeder, dan wel als zuster. Tegelijk begon ik al lezend met het besef, dat de geloofsbeleving wel heel anders is en dat de afstand zeer waarschijnlijk niet kleiner zal worden.
Dit wordt bevestigd door opmerkingen als: "Een preek heeft toch iets een-punt-nullerigs". Toch zet de opmerking "Daarom voor mij meer wierook en geen pepermunt" mij ook aan het denken. Geloofsbeleving is een wezenlijk iets. Het is niet alleen het verstand, maar heel de mens. Ik wil de preek niet inruilen voor wierook, maar wil wel de mens in het geheel in het oog hebben. Iets dat ook Janneke benadrukt, wanneer ze schrijft: "Het christelijke geloof is gericht op heel de mens: hart, ziel, lijf en leden de mensen waarmee je samenleeft dichtbij en ver af".

Wanneer Eric spreekt over de eucharistie, dan voel ik als eerste distantie. Tegelijk ervaar ik verbondenheid, wanneer hij de woorden aanhaalt, die Jezus uitsprak tijdens het laatste avondmaal. Al kriebelt het dan weer wel, als de consecratie ter sprake komt. Ik houdt toch liever vast aan de wijze van Johannes Calvijn, die de instellingswoorden geestelijk leest. 
Wanneer ik lees, dat Eric niet zo'n bijbellezer is, dan denk ik: Jammer. Ik ervaar het lezen en bestuderen van de Bijbel juist als een groot genot. Dat de zondagsschool in de jaren dat hij er een enkele keer is geweest, niet zo aantrekkelijk was, spijt me. Tegelijk kan ik niet begrijpen, dat er aantrekkingskracht ligt bij vloeken en het liefdevol aanbidden van Maria. 

Wanneer Eric over geloof spreekt, dan ervaar ik verbondenheid. Iets dat ik ook heb bij Janneke. Al zorgt haar (feministische) theologische inkleuring voor afstand. Ik maak dat niet mee en ervaar dat dit alles er voor zorgt, dat de verbondenheid overschaduwd wordt. Iets wat ik niet wil, maar dat wel gebeurt. Het is de ervaring die ik heb met een groot deel van de Protestantse Kerk in Nederland. Verbondenheid en de wil om verbonden te zijn en tegelijk het idee dat er zo weinig gemeenschappelijk is. Een ieder heeft zijn of haar eigen geloofsbeleving. Maar met Eric wil ik van harte onderstrepen, dat de hemel geen schisma kent. In Efeze 2:14 staat met betrekking tot Israël en de gelovigen uit de heidenen, dat de tussenmuur, die scheiding maakte afgebroken is. Wanneer deze muur al afgebroken is, dan kent de hemel zeker geen scheiding door kerkmuren. maar wat is het lastig om dit op aarde te zien. Het komt waarschijnlijk door de bril die we op hebben. Nu immers kijken wij door middel van een spiegel in een raadsel, maar dan zullen wij zien van aangezicht tot aangezicht.









Geen opmerkingen:

Een reactie posten